TABLE OF CONTENTS

Title Page -- col. 5

Elenchus -- col. 7

S. Gregorius Theologus, Archiepiscopus Constantinopolitanus -- col. 9

Præfatio Generalis -- col. 9

Pars Prima -- col. 9

        I: De variis S. Gregorii operum editionibus -- col. 9

        II: Quid nostri in hac editione operum Gregorii adornanda præstiterint exponitur -- col. 23

        III: Notitia veterum codicum, ad quos Gregorii orationes emendaviumus -- col. 26

Pars Secunda -- col. 34

        I: Defensio Gregorii adversus Tollium -- col. 34

        II: Perpetua Gregorii virginitas contra Beveregium et Muratorium asseritur -- col. 45

        III: De vita monastica quam professus est Gregorius -- col. 54

        IV: Cujusnam Ecclesiæ episcopus habendus dicendusque sit Gregorius, qui vulgo Nazianzenus appellatur, investigatur -- col. 66

        V: De Amphilochio, cum patre, tum filio, epistcopo Iconiensi, totaque Gregorii materna cognatione ad quam pertinere Amphioochius demonstratur -- col. 82

Parts Tertia -- col. 91

        De Deo -- col. 94

        De Trinitate -- col. 97

        De Patre -- col. 101

        De Filio -- col. 102

        De Spiritu sancto -- col. 103

        De Incarnatione -- col. 107

        De angelis -- col. 109

        De anima ejusque immortalitate et origine -- col. 110

        Peccatum originale -- col. 111

        De baptismo et confirmatione -- col. 112

        De eucharistia -- col. 115

        De pœnitentia -- col. 118

        De ordinis sacramento -- col. 119

        De sacramento matrimonii -- col. 122

        De gratia -- col. 124

        De fide -- col. 130

        De lectione librorum ethnicorum -- col. 131

        De potestate temporali et ecclesiastica -- col. 132

        De hierarchia et cælibatu presbyterorum -- col. 133

        De causis ecclesiasticis -- col. 134

        De virginibus et monachis -- col. 136

        Observationes circa Ecclesiæ disciplinam ex Gregorii scriptis -- col. 138

        Circa morum regulas -- col. 141

Vita S. Gregorii -- col. 147

        I: Gregorii patria -- col. 147

        II: Mala veterum de Cappadociæ incolis opinio -- col. 148

        III: Parentes Gregorii -- col. 150

        IV:Hæresis Hypsistariorum -- col. 150

        V: Mores Gregorii patris -- col. 151

        VI, VII: Gregorius pater baptimsum suscipit ab episcopo Naxianzeno; Patriam fugere cogitur ab irate matre -- col. 151

        VIII: Episcopus creatur -- col. 152

        IX: Nonna, mater Gregorii, e radice sancta prodiit -- col. 152

        X: Quo anno natus sit Gregorius -- col. 153

        XI-XIII: Bollandi sententia de anno, quo natus est Gregorius; Quot annis Gregorius Athenis eloquentiæ operam dedit; Refellitur opinio Bollandi -- col. 153

        XIV:Imberbis Gregorious rediit Athenis -- col. 155

        XV: Objecta Bollandi -- col. 156

        XVI: In sententia Tillemontii gaavissima est difficultas -- col. 157

        XVII: Contrarieæ opinionis incommoda -- col. 157

        XVIII: Baronii sententia -- col. 158

        XIX: Quælibet opinio suis laborat difficultatibus. Minoribus urgetur quæ statuit Gregorium patre Christiano, sed nondum episcopo natum -- col. 159

        XX: Alia verborum Gregorii patris interpretatio ex Memor. Rev. 1707. -- col. 159

        XXI: Gregorii verbis mendacii nota non debet inuri -- col. 160

        XXII: Patre nondum episcop natus est Gregorius -- col. 160

        XXIII: Gregorius nascitur. Prima educatio in domo paterna -- col. 161

        XXIV: Ardor servandæ pudicitiæ -- col. 161

        XXV: Visum nocturnum quo castitatis amore accenditur -- col. 162

        XXVI: Piorum virorum consuetudinem expetit -- col. 162

        XXVII: Gregorii studia extra limen proferuntur -- col. 162

        XXVIII: Cæsaream Cappadociæ proficiscitur -- col. 163

        XXIX: In Cappadocia primum amicitiam cum Basilio junxit Gregorius -- col. 163

        XXX: Cæsarea Cappadociæ litteris fuit insignis -- col. 164

        XXXI: Litterarum amore in Palæstinam se confert -- col. 165

        XXXII: Alexandriam petit -- col. 165

        XXXIII, XXXIV: Athenas navigat et gravi tempestate jactatur; Validatas baptismi per laicos collati non satis nota Græcis -- col. 165

        XXXV, XXXVI: Promittit Gregorius se Deo victurum si sospes evadat; Parentum se precibus servatum agnoscit -- col. 166

        XXXVII: Athenas advenit circa annum 350 -- col. 167

        XXXVIII-XL: Stolido ritui subducit Basilium Gregorius; Open fert contra Armenios; Arctissima Basilium inter et Gregorium necessitudo -- col. 168

        XLI, XLII: Crescit amicitia inter Gregorium et Basilium. Una utrique anima esse videbatur. Unum utrique studium erat virtus -- col. 168

        XLIII, XLV: In sacris domibus assidui, Christiani et esse et nominari volunt. Pestiferæ aliis Athenæ, nihil illis nocent, sed ad fidem confirmant -- col. 169

        XLVI: Præceptores quibus usus est Athenis -- col. 170

        XLVII: De Juliano Gregorii augurium -- col. 170

        XLVIII: Reditum in patriam meditatur -- col. 170

        XLIX: Ad parentes cum fratre Cæsario simul redit -- col. 171

        L, LI: Rogatus a parentibus et civibus, mundo aliquantulum temporis impendit; Pietas erga parentes domi retinet Gregorium, ibique monasticam vitam agit -- col. 171

        LII: Vitam monasticam se amplexurum, etiam voto se astrinxerat -- col. 172

        LIII: Baptisma suscipit. Quo tempore, non constat. -- col. 173

        LIV: Nunquam jurani legem sibi indicit et servat -- col. 173

        LV: Non affectu tantum, sed reipsa se exuit Gregorius -- col. 174

        LVI, LVII: Omnia, litteras quoque, Christo dimisit. Alia vana, alia est utilis eloquentia, famula verbi; Hanc sibi et amicis expotat Gregorius; Hanc solam complectitur; hac quam mixime delectatur. -- col. 174

        LVIII: Fidem datam Deo non Fefellit Gregorius: quomodo datam Basilia fefellerit? -- col. 175

        LIX: Vitam quoque solitariam egisse Gregorium in Tiberina, in qua situm erat Arianzum, credibile est. -- col. 175

        LX-LXII: Nihil minus esse videbatur Gregorius in domo paterna, quam quod reipsa erat; Molestias parit Gregorio rei familiaris cura; Basilium invitat ut ad se veniat, ut omnia sint communia -- col. 176

        LXII: Basilius, exstructo monasterio, Gregorium allicere conatur -- col. 177

        LXIV: In solitudinem ad Basilium se confert: ambo vitam asceticam agunt. Vitæ austeritas, rerum inopia, manuum labor, etc. -- col. 177

        LXV: Studio sacrarum litterarum incumbit, eoque studio mirifice delectatur Gregorius -- col. 178

        LXVI: Philocalia et Regulæ monasticæ sung fructus studiorum Basilii et Gregorii -- col. 178

        LXVII: Voti compos fit Gregorius, mediam carpens viam inter anachoretas et mygades -- col. 179

        LXVIII: Gregorium ab eremi delicii in domum paternam revacat peitas erga parentes -- col. 179

        LXIX: Gregorium revocare conatur Basilius -- col. 179

        LXX, LXXI: Prebyter creatur, et fugit in Pontum. Revertitur ad diem festum Paschæ, primamque habet orationem. In longiori postea, fugæ et reditus rationem reddidit. -- col. 180

        LXXII: Bis e solitudine avulsus Gregorius -- col. 180

        LXXIII-LXXV: Turbas Ariani excitant. Fraus Arianorum. Multos in fraudem impellunt. -- col. 181

        LXXVI: Formulæ Ariminensi post medium annum 362 subscripsit Theologi pater -- col. 182

        LXXVII, LXXVIII: Schisma monachorum ob subscriptionem Gregorii patris non contigit sub Constantio. Brevis fuit hæc discordia -- col. 182

        LXXIX: Sub Juliani finem subscripsit impiæ formulæ, sed illæ sum cor servavit -- col. 184

        LXXX: Theologus loquitur perinde ac si reus ipse foret, quod pietati erga patrem tribuendum est. -- col. 184

        LXXXI: Præclara Gregorii in hanc rem sententia -- col. 185

        LXXXII: Nascenti in Ecclesia Cæsariensi discordiæ mederi satagit Gregorius, et orationes in Julianum elaborat. -- col. 185

        LXXXIII: Ad spiritualem conventum sive ad diem festum ab Eusebio invitatur Gregorius -- col. 187

        LXXIV: Inter Eusebium et Basilium pacem componit Gregorius -- col. 187

        LXXXV: Ætas et morbi parentum abesse Gregorium non sinunt. -- col. 188

        LXXXVI: Ingentum Gregorio dolorem parit Cæarii fratris mors; et post ejus obitum molestissimis est obrutus negotiis. -- col. 189

        LXXXVII: Gregorius Basilium minus caute electioni Cæariensis episcop providentem reprehendit. -- col. 189

        LXXXVIII-LXXXIX: Gregorius uterque operam navat, ut Basilius Eccesiæ Cæsariensi præficiatur. Nihil ab ii prætermissum ut res prospere cederet. -- col. 190

        XC: Eusebium Samoastensem accersunt ab Oriente -- col. 190

        XCI: Basilius electus est Cæsariensis episcopus Gregorii utriusque opera -- col. 191

        XCII: Gregorius nec electioni Basilii interfuit, nec eum post electionem invisit; Basilio querenti se neglectum respondit -- col. 192

        XCIII: De Valente adversus Ecclesiam Nazianzenam impetum faciente, una cum patre victoriam reportat. -- col. 193

        XCIV: Adversus cumdem Valentem certanti Basilio socius est Gregorius -- col. 193

        XCV: In aliis Basilii præliis partes suas agit Gregorius -- col. 194

        XCVI: Operam suam offert Basilio adversus Anthimum Tyanensem -- col. 196

        XCVII: Gregorius Cæsaream venit, Basilio addit se socium et interest pugnæ Sasima contra Anthimum -- col. 196

        XCVIII: Gregorius Sasimorum episcopus consecratur Nazianzi, non Cæsareæ, anno 372 -- col. 197

        XCIX: Invisitur a Gregorio Nysseno, quem misit Basilius -- col. 197

        C: Querelæ Basilii contra Gregorium, et Gregorii contra Basilium -- col. 198

        CI, CII: Quertur Gregorius fraudem sibi factam. A pluribus culpatur Basilius. -- col. 198

        CIII: Gregorius de solidudine revocatus a patre, Basilio instante, coram utroque habet orationem. -- col. 200

        CIV: Gregorius in oratione sua mutatum se profitetur. Anthimus in suas partes Gregorium pertrahere frustra conatur. -- col. 200

        CV: Novas Basilii querelas aliis Gregorius querelis repellit. -- col. 201

        CVI: Abjectis Sasimis Gregorius repetit solitudinem -- col. 202

        CVII: Sasimorum descriptio -- col. 202

        CVIII: Gregorius Nanzanzenæ Ecclesiæ regimen suscipit, jubente patre, ea conditione ut eo mortuo liber sit abire quo velit. -- col. 203

        CIX: Gregorius Basilium defendit, a quodam monacho accusatum, quod Spiritum sanctum Deum non appellasset. -- col. 203

        CX, CXI: Gregorius Basilio controversaim ejus causa susceptam significat, rogans ut ipse doceat quousque liceat uti œconomia, ut contradicentes possit repellere. Epistolam Gregorii pejorem in partem accipit Basilius. -- col. 204

        CXII: Gregorius Basilio scribit eum immerito litteris suis offensum. -- col. 205

        CXIII: Quis ille sit hostis, contra quem rogat Gregorum Basilius, ut veniat auxilium laturus. -- col. 205

        CXIV: Ille hostis, non Valens -- col. 206

        CXV: Eustathius Sebastenus intelligendus est Basilio infensus -- col. 206

        CXVI: Episcopum tunc fuisee Gregorium constat. -- col. 207

        CXVII: In epistola 26 Gregorii fit mentio orationes 12 quo constat post orationem scriptam esse epistolam. -- col. 208

        CXVIII: Mors Gregorii senioris et Nonnæ ejus conjugis. -- col. 208

        CXIX: Mors Gregorii senioris et Nonnæ ejus conjugis. -- col. 208

        CXX: Basilii morte cumulus accedit ad Gregorii calamitates -- col. 210

        CXXI: Gregorius proficiscitur Constnantinoplim, Thraciæ episcopis et orthodoxis accersitus. -- col. 210

        CXXII: Deploratur Constantinopolitanæ Ecclesiæ status -- col. 212

        CXXIII: Arinai late dominantur in urbe; templa occupent: alia commutata in sepulcra -- col. 212

        CXXIV: Variæ hæreses Constantinopoli grassabantur præer Arianam -- col. 213

        CXXV: Quibus armis pugnaturus contra hæreticos instructus venit Gregorius. -- col. 213

        CXXVI: A cognatis hospitio exceptus. Pia erat domus, in quam conveniebant orthodoxi -- col. 213

        CXXVII: Exiguus ille locus, ob restitutam fidem dictus postea Anastasia -- col. 214

        CXXVIII: Ita crscit Anastasia, ut brevi omnes Constantinopolitanas amplitudine et magnificentia superet eccesias. In hac nova Bethlehem omnes hæreticos oppugnat fugatque Gregorius -- col. 214

        CXXIX: Fidei causam egregie defendit Gregorius. Tali defensore tempus egebat. -- col. 215

        CXXX, CXXI: Qua ratione res divinas tractat Gregorius. Gregorii ratio disputandi contra hæreticos: placido animo disputat, mira urbanitate demulcet. Nihil de veritate deterit, leniter disputando. -- col. 215

        CXXXII: Accurritur ab universis Catholicis, hæreticis, infidelibus, ad ejus sermones. -- col. 216

        CXXXIII: Non tantum fidei dogmata confirmat, et errores refellit Gregorius, sed morum quoque præcepta tradit. -- col. 216

        CXXXIV, CXXXV: Ad verba oratoris accedente exemplo, et ad orationes vitæ sanctitate, miros habet fructus; hos se fructus habiturum speraverat, ipsique Deus forsitan ostenderat. -- col. 217

        CXXXVI: Hi fructus non elpquentiæ, quæ tamen maxima erat, sed oratoris pietati et patientiæ tribuendi. Tales fructus unius justi persecutione vexati precibus aliquando Deus concedit. -- col. 217

        CXXXVII: Permotus Gregorii fama Hieronymus, e Syria Constantiaopolim venit, ut ejus fiat disciplus. -- col. 218

        CXXXVIII: Orti inter orthodoxos dissidii occasione, hæretici ipsis insultandi ansam arripiunt, quos Gregorius refellit. -- col. 219

        CXXIX: Maximus philosophus Constantinopolim venit. Quis et qualis Maximus. Benignissime excipitur a Gregorio, quem dolis et mendaciis ita decipit, ut in ejus laudem habuerit orationem. -- col. 219

        CXL, CXLI: Gregorium e sua sede deturbare eamque invadere tentat Maximus. Cum suum scelus perficeret Maximus, perique incumberet, deprehensus, ejectus est civitate. -- col. 220

        CXLII: Perculsus dolore Gregorius, solabatur spe discedendi copiam se consecuturum -- col. 221

        CXLIII-CXLV: Theodosius Constantinopolim venit. Honorifice Gregorium excipit: Demophilum ejecit: ecclesias Catholicis restituit. Majorem basilicam ingreditur Gregorius una cum Theodosio; cœlum quod antea nubilum erat, serenatur ad ingressum Gregorii in templum. -- col. 222

        CXLVI, CXLVII: Episcopale solium ut conscenderet, quamvis omnes peterent, cogi non potest. In sede Constantinopolitana Gregorius collocatur. -- col. 222

        CXLVIII: Summo consensu Gregorius in sede Constantinopolitana collocatus, nullius pene suffragium defuit. -- col. 222

        CXLIX: Gemens et clamans, non tamen plane repugnans, collocatur Gregorius -- col. 222

        CL: Gregoriana gesta in urbe Constantinopolitana -- col. 223

        CLI: Concilium generale convacat Theodosius no 381. -- col. 225

        CLII: In eo concilio Maximi irrita ordinatio declaratur. Maximus ab Ecclesia ejectus. Electio Gregorii confirmate. Pr&aelif;fuit concilio, saltem post Meletii mortem. Mores Melitii -- col. 225

        CLIII-CLV: Gregorius in hac erat sententia, ut Meletio successor non ordinaretur. -- col. 226

        CLVI-CLVIII: Gregorius abdicat se episcopatu. -- col. 227

        CLIX-CLX: Anno 381, labente mense Julio, Constantinopolim reliquit. -- col. 228

        CLXI: Testamentum condit Gregorius -- col. 228

        CLXII: Nazianzum revertitur Gregorius -- col. 229

        CLXIII: Episcopum Nazianzi constituere frustra conatur. -- col. 229

        CLXIV: Arianzum se recipit, et inde Cæsaream se confert -- col. 230

        CLXV: Quid in solitudine ageret -- col. 230

        CLXVI: Calamitates quibus tunc temporis afflictabatur Ecclesia -- col. 231

        CLXVII: Ecclesiæ Nazianzenæ curam gerit -- col. 232

        CLXVIII: Patriam ab ingenti periculo liberat Gregorius -- col. 233

        CLXIX: Eulalium Nazianzi episcopum præfici curat. -- col. 233

        CLXX: Vita Gregorii in solitudine -- col. 234

        CLXXI: Nectario scribit adversus Apollinaristas. -- col. 235

        CLXXII: Scribendis epistolis et condendis versibus occupatur. -- col. 235

        CLXXIII: Moritur Gregorius -- col. 236

        CLXXIV, CLXXV: Quo statura corporis fuerit Gregorius. Bies festus Gregorii. -- col. 236

        CLXXVI: Quanta apud omnes Gregorii existimatio. -- col. 237

        CLXXVII: Translatio -- col. 238

        CLXXVIII: Altera translatio corporis Gregorii CP. Romam. -- col. 238

        CLXXIX: Translatio corporis Gregorii facta a Gregorio XIII rummo pontifice. -- col. 239

        CLXXX: Sanctorum Basilii et Gregorii characteres adumbrantur. -- col. 239

Monitum in Vitam sequentem -- col. 241

Vita S. Gregorii a Gregorio prebytero Græce conscripta -- col. 243

Selecta veterum et recentiorum testimonia in laudem S. Gregorii -- col. 305

Præfationes Jacobi Billii -- col. 315

Præfatio Joannis Leuvenklaii -- col. 345

Proœmia Fed. Morelli. -- col. 360

Præfatio Montacutii -- col. 367

Epistola Gilberti Genebrardi dedicatoria -- col. 369

Elogium Jacobi Billii -- col. 375

Similia ex operibus Gregorii collecta -- col. 387

Orationes S. Gregorii -- col. 387

Monitum in priman orationem -- col. 393

Oratio I -- col. 395

Monitum in orationem II -- col. 401

Oratio II -- col. 407

Monitum in orationem III -- col. 515

Oratio III -- col. 518

Monitum in orationes IV et V -- col. 525

Oratio IV -- col. 531

Oratio V -- col. 663

Monitum in orationem VI -- col. 719

Oratio VI -- col. 722

Monitum in orationem VII -- col. 751

Oratio VII -- col. 755

Monitum in orationem VIII -- col. 787

Oratio VIII -- col. 789

Monitum in orationes IX, X, et XI -- col. 817

Oratio IX -- col. 819

Oratio X -- col. 827

Oratio XI -- col. 831

Monitum in orationem XII -- col. 841

Oratio XII -- col. 843

Monitum in orationem XIII -- col. 851

Oratio XIII -- col. 852

Monitum in orationem XIV -- col. 855

Oratio XIV -- col. 858

Monitum in orationem XV -- col. 911

Oratio XV -- col. 911

Monitum in orationem XVI -- col. 933

Oratio XVI -- col. 934

Monitum in orationem XVII -- col. 963

Oratio XVII -- col. 963

Monitum in orationem XVIII -- col. 981

Oratio XVIII -- col. 986

Monitum in orationem XIX -- col. 1043

Oratio XIX -- col. 1044

Monitum in orationem XX -- col. 1063

Oratio XX -- col. 1066

Monitum in orationem XXI -- col. 1081

Oratio XXI -- col. 1082

Monitum in orationem XXII et XXIII -- col. 1127

Oratio XXII -- col. 1131

Oratio XXIII -- col. 1151

Monitum in orationem XXIV -- col. 1167

Oratio XXIV -- col. 1169

Monitum in orationem XXV -- col. 1193

Oratio XXV -- col. 1198

Monitum in orationem XXVI -- col. 1225

Oratio XXVI -- col. 1227

Ordo Rerum -- col. 1253